Nabłonki płaskie to komórki wyścielające drogi moczowe, zwłaszcza cewkę moczową i pęcherz, dlatego ich niewielka ilość w moczu jest uznawana za fizjologiczną i nie stanowi powodu do niepokoju. Jednak większa liczba komórek nabłonkowych w moczu może wskazywać na zakażenia dróg moczowych, stany zapalne czy podrażnienia wywołane różnymi czynnikami.
Interpretacja wyniku zależy od liczby nabłonków, ich rodzaju oraz obecności innych nieprawidłowości, takich jak bakterie, leukocyty czy erytrocyty. W niektórych przypadkach wzrost ilości nabłonków płaskich może być związany z nieprawidłowym pobraniem próbki moczu, dlatego ważne jest prawidłowe przygotowanie do badania.
Normy nabłonków płaskich w moczu
Standardowe badanie ogólne moczu ocenia nabłonki płaskie pod mikroskopem. Prawidłowe wartości mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium, jednak ogólnie przyjmuje się następujące normy:
- 0–5 nabłonków płaskich w polu widzenia mikroskopu – wynik uznawany za prawidłowy,
- 6–10 nabłonków płaskich w polu widzenia – wynik na pograniczu normy, ale zazwyczaj nie wymaga dalszej diagnostyki,
- ponad 10 nabłonków płaskich w polu widzenia – może wskazywać na stan zapalny lub inne nieprawidłowości, wymagające dalszej oceny.
Co oznacza przekroczenie normy nabłonków płaskich w moczu?
Podwyższony poziom nabłonków płaskich w moczu nie zawsze jest objawem choroby. Może wynikać z:
- naturalnego złuszczania się nabłonka, zwłaszcza u kobiet,
- nieprawidłowego pobrania próbki moczu, np. bez odpowiedniego oczyszczenia okolic intymnych przed oddaniem moczu do badania,
- długiego przechowywania próbki przed analizą, co może prowadzić do namnażania się komórek w moczu.
Znaczne przekroczenie normy może być sygnałem ostrzegawczym wskazującym na:
- infekcję dróg moczowych,
- stan zapalny pęcherza moczowego,
- podrażnienie nabłonka spowodowane kamieniami moczowymi,
- uszkodzenie nabłonka w wyniku stosowania niektórych leków lub substancji drażniących,
- zaburzenia czynności nerek.
Diagnostyka
Podstawą diagnostyki w przypadku stwierdzenia nabłonków płaskich w moczu jest dokładna interpretacja wyników badania ogólnego moczu. Parametry, które mogą wskazywać na konkretne przyczyny zwiększonej liczby komórek nabłonkowych to przede wszystkim:
- Leukocyty w moczu – ich obecność sugeruje infekcję dróg moczowych.
- Erytrocyty w moczu – mogą wskazywać na urazy dróg moczowych, kamicę nerkową lub stany zapalne.
- Bakterie w moczu – podwyższona liczba bakterii sugeruje zakażenie bakteryjne układu moczowego.
- Białko w moczu – może świadczyć o chorobach nerek.
Jeśli wynik badania ogólnego moczu wykazuje znaczną liczbę nabłonków płaskich, a jednocześnie pojawiają się inne nieprawidłowości, niezbędna może się okazać dalsza diagnostyka. Lekarz może zalecić ponowne badanie moczu, aby wykluczyć możliwość błędu wynikającego z nieprawidłowego pobrania próbki. Jeśli w powtórnym badaniu liczba nabłonków płaskich nadal jest podwyższona lekarz może zlecić następujące badania:
- posiew moczu,
- badanie osadu moczu,
- USG układu moczowego,
- cystoskopię.
Leczenie
Leczenie zależy od przyczyny zwiększonej ilości nabłonków płaskich w moczu. W przypadku infekcji dróg moczowych lekarz może zalecić antybiotykoterapię oraz zwiększone nawodnienie organizmu. Przy podrażnieniu nabłonka np. przez kamienie moczowe stosuje się leczenie zachowawcze lub, w przypadku dużych kamieni, ich usunięcie. Natomiast w przypadku podejrzenia chorób przewlekłych nerek lub pęcherza konieczne mogą być bardziej zaawansowane badania nefrologiczne i urologiczne.
