Zalecenie dietetyczne dla Pacjentów z cewnikiem / urostomią
Cewnik moczowy to cienka rurka wprowadzona do pęcherza moczowego, celem odprowadzenia moczu na zewnątrz, natomiast, urostomia to przetoka moczowo-skórna, zapewniająca ujście moczu na powierzchnię brzucha do worków stomijnych przyklejanych do skóry. Pacjenci z założonymi cewnikami na stałe nad założonymi nadłonowo stają się nosicielami bezobjawowej bakteriurii (obecność bakterii w moczu bez objawów klinicznych).
Najważniejszym zaleceniem jest dbałość o zwiększoną ilość wypijanych płynów, równomiernie rozłożonych w ciągu dnia. Odpowiednią ilość można wyliczyć korzystając ze skróconego wzoru 30-40ml / kg masy ciała, co przekłada się na 2,5-3,5l / dobę, w tym 250ml płynów co 1-1,5h w czasie wolnym od snu, 0,5-1l bezpośrednio przed snem oraz 250ml po nocnym oddaniu moczu. Takie nawodnienie organizmu ma za zadanie zwiększenie diurezy i wywołanie częstszych mikcji, również w okresie nocnym, a tym samym wsparcie pracy nerek poprzez usuwanie toksyn z organizmu. Złotym standardem jest picie wody, natomiast należy unikać napojów alkoholowych, słodzonych i gazowanych.
Do 30% nawodnienia może zostać pokryte wraz z pożywieniem, w szczególności polecane są warzywa i owoce o charakterze moczopędnym, czyli wywołanie częstszego i zwiększonego wydalania moczu, poprzez przyśpieszenie pracy nerek. Spośród warzyw zaleca się zwiększone spożycie ogórków zielonych, pomidorów i selera, natomiast spośród owoców jabłek, arbuzów i truskawek.
Nie należy dopuszczać do odwodnienia. W przypadku odwodnienia, w konsultacji z lekarzem, należy rozważyć wprowadzenie doustnych płynów nawadniających (ORS).
[UWAGA] Kolor moczu odzwierciedla stan nawodnienia organizmu:
- barwa jasnożółta lub słomkowa – odpowiedni poziom nawodnienia,
- barwa ciemnożółta lub bursztynowa – odwodnienie organizmu,
- barwa przeźroczysta – przewodnienie organizmu.
Suplementy witaminowe oraz witaminy z grupy B wpływają na kolor moczu, nadając mu słomkową barwę, co może zafałszować ocenę stopnia nawodnienia organizmu.
Sposób żywienia powinien opierać się na zasadach diety śródziemnomorskiej. Model śródziemnomorski obfituje w nieprzetworzone produkty zbożowe, warzywa i owoce (w szczególności w oliwki i ich przetwory), nasiona roślin strączkowych, czy produkty mleczne i jaja. Charakteryzuje się wysokim spożyciem warzyw i owoców oraz pełnoziarnistych produktów zbożowych, umiarkowanym ryb, produktów nabiałowych oraz oliwy z oliwek i niskim mięsa oraz tłuszczów zwierzęcych. Należy dążyć do spożycia błonnika na poziomie 30g / dobę. Zaleca się także ograniczenie spożycia soli do 5g / dzień. Wraz z dietą pokrywane jest zapotrzebowanie na energię, makro- i mikroskładniki, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, oraz dostarczane są liczne substancje bioaktywne, o charakterze prozdrowotnym.
Pokarmy i/lub napoje mogą wpływać na cechy organoleptyczne moczu, w tym:
- Neutralizująco na zapach: żurawina, pietruszka, maślanka, jogurt naturalny, kefir,
- Nadająco nieprzyjemny zapach: szparagi, niektóre ryby, jaja, warzywa kapustne, tj. kapusta, brokuł, brukselka, niektóre sery,
- Nadająco od pomarańczowego, przez różowy i czerwony do czarnego odcień koloru: buraki, rabarbar, jeżyny, marchew, bób.
W przypadku niepokojącego zapachu i/lub wyglądu moczu, niepowiązanego ze spożyciem wybranych produktów, należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem.
W przypadku zakażeń układu moczowego wywołanych cewnikiem moczowym wsparciem dla układu moczowego może być żurawina i preparaty z jej wysoką zawartością, jednakże należy podkreślić, że dowody naukowe na jej skuteczność są niejednoznaczne. Za najbardziej skuteczną formę żurawiny w wspomaganiu leczenia zakażeń układu moczowego uznaje się jej płynną formę (sok żurawinowy), która jednocześnie przyczynia się do zwiększonej ilości wypijanych płynów.
Żurawina i jej preparaty są dopuszczone do stosowania (po wykluczeniu przeciwwskazań), jednak nie stanowią podstawy zaleceń dietetycznych oraz oficjalnych rekomendacji.
Indywidualne zalecenia mogą różnić się w zależności od towarzyszących dolegliwości.
