Przygotowanie dietetyczne do zabiegu operacyjnego
NZOZ Szpital Śląskie Centrum Urologii „Urovita” zapewnia dzienne wyżywienie wszystkim przyjmowanym pacjentom w oparciu o rodzaj diety dostosowany do stanu zdrowia i występujących chorób współistniejących. Diety obowiązujące w podmiocie leczniczym są
zgodne z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12.12.2025r. w sprawie standardu organizacyjnego żywienia zbiorowego w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne, Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, poz. 1780.
Posiłki przygotowywane i dostarczane są przez zewnętrzną firmę cateringową wjednorazowych pojemnikach, przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Pacjentów prosi się osztućce i kubek we własnym zakresie. Osobą odpowiedzialną za nadzór nad jakością
świadczonych usług przez firmę cateringową jest dietetyk. Jadłospisy umieszczane są na tablicach informacyjnych dla Pacjentów (dostępne również na stronie internetowej Szpitala w zakładce „Jadłospisy”). Szczegółowa charakterystyka diet, wykaz wszystkich alergenów stosowanych w zakładzie oraz szczegółowy wykaz wszystkich składników produktów spożywczych i dań dostępne są na życzenie Pacjenta u dietetyka. Z przyczyn obiektywnych i niezależnych jadłospis może ulec zmianie. Alergie i nietolerancje pokarmowe, a także diety indywidualne należy zgłaszać przy przyjęciu.
Posiłki dla pacjentów, którzy mogą je spożywać z opóźnieniem (np. po wykonaniu badania) przechowywane są w kuchni oddziałowej i wydawane w odpowiednim czasie. Napoje do posiłków i w ciągu dnia są ogólnodostępne dla wszystkich pacjentów, pozostawione do
samodzielnego nalewania w wyznaczonych do tego miejscach.
W zależności od rodzaju wskazanej diety zapewniamy wyżywienie w oparciu o 5 lub 6 posiłków:
- Śniadanie – godz. 8:00 – 9:30
- II śniadanie – dostarczane wraz z śniadaniem
- Obiad – godz. 13:00 – 14:00
- Podwieczorek (dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów oraz
dieta wysokobiałkowa) – dostarczany wraz z obiadem - Kolacja – godz. 17:00 – 18:00
- II kolacja – dostarczana wraz z kolacją
W Szpitalu obowiązują następujące zasady wydawania posiłków na oddziałach:
- W DNIU PRZYJĘCIA DO SZPITALA:
Pacjenci przyjęci do godziny 15:00 otrzymują obiad i kolację
Pacjenci przyjęci po godzinie 15:00 otrzymują kolację - W TRYBIE PRZYJĘCIA JEDNEGO DNIA:
Wydanie posiłku jest uzależnione od decyzji Lekarza - W DNIU ZABIEGU/BADAŃ:
Wydanie posiłku jest uzależnione od decyzji Lekarza - W DNIU WYPISU DO DOMU:
Pacjenci otrzymują śniadanie
W szpitalu obowiązuje czas chroniony na posiłek dla pacjenta. Staramy się zagwarantować, aby nie przeszkadzano Pacjentom podczas posiłków i aby mogli oni spożywać je w swoim tempie bez jakichkolwiek zakłóceń. W porze posiłków, z wyłączeniem sytuacji nagłych, nie
wykonujemy czynności lekarskich, jak i pielęgniarskich, a także procedur pozostałego personelu medycznego. Ponadto, możemy poprosić odwiedzających o opuszczenie sali chorych. Jednak, gdyby spokrewniona lub zaprzyjaźniona osoba odwiedzająca, chciałaby
pomóc Pacjentowi podczas posiłku, prosimy o omówienie tego z personelem oddziału.
Pacjentów chodzących uprasza się o odnoszenie pustych pojemników po posiłkach do okienka podawczego, natomiast pojemniki, z których korzystały osoby nie mogące wstawać zbierane są przez personel szpitala. Pacjenci przebywający w salach objętych reżimem sanitarnym otrzymują posiłki od personelu ubranego w jednorazową odzież ochronną, którą po wydaniu posiłku wyrzuca się do worka na odpady zakaźne, znajdującego się w pomieszczeniu pacjenta. Osoby hospitalizowane nie mogące samodzielnie spożywać posiłków karmione są przez przeszkolony w tym zakresie personel.
Na każdym oddziale podmiotu leczniczego znajduje się kuchenka mikrofalowa, która zapewnia możliwość podgrzania posiłku przez personel dla pacjenta. Pojemniki, na których pacjenci dostają posiłki dopuszczone są do użycia w kuchence mikrofalowej bez
powodowania negatywnych skutków ubocznych wynikających z działania fali na tworzywo sztuczne. Na każdym odcinku szpitala znajdują się lodówki (ustawione na korytarzu), przeznaczone do przechowywania żywności prywatnej osób hospitalizowanych i podlega
kontroli personelu szpitala.
Żywność przechowywana w lodówce oddziałowej opisana powinna być imieniem i nazwiskiem pacjenta oraz salą, na której przebywa. Wszystkie artykuły spożywcze powinny znajdować się w opakowaniach z ważną datą do spożycia. Posiłki i produkty przygotowywane
w domu znajdować powinny się w szczelnie zamkniętych pojemnikach z wyszczególnioną datą przygotowania – żywność ta przechowywana w lodówce może być do 24h. Żywność niespełniająca wymogów oraz należąca do osób nie będących już pacjentami szpitala zostaje usunięta podczas kontroli lodówek przez personel szpitala.
W lodówce z żywnością zabrania się przechowywania leków.
Każdy pacjent przyjęty do szpitala zostaje poddany ocenie stanu odżywienia, dokonywanej przez lekarza Izby Przyjęć lub dietetyka, celem wczesnego wykrycia ryzyka rozwoju niedożywienia lub jego stwierdzenia, a także celem kwalifikacji do konsultacji dietetycznej,
niezależnej od stanu odżywienia. U pacjentów wymagających interwencji żywieniowej wykonywana jest pogłębiona ocena stanu odżywienia przy wykorzystaniu badań biochemicznych. Pacjenci przechodzą edukację żywieniową i w zależności od wyniku
otrzymują dietę leczniczą, indywidualnie dobrane wsparcie żywieniowe i/lub zakwalifikowani są do leczenia żywieniowego. Preparaty zlecone w efekcie interwencji, Pacjent otrzymuje w ramach opieki hospitalizacyjnej.
W szpitalu prowadzona jest edukacja żywieniowa, służąca przygotowaniu Pacjenta do samokontroli oraz świadomego postępowania żywieniowego, celem utrzymania stanu zdrowia bez nasilania się objawów chorobowych oraz utrzymania jakości życia na jak
najwyższym poziomie. Pacjentowi, poza wskazaniem lekarskim, przysługuje prawo do konsultacji żywieniowych z dietetykiem przed przyjęciem do Szpitala w przyszpitalnej Poradni Dietetycznej, podczas całego trwania pobytu na oddziale, jak również po
opuszczeniu podmiotu leczniczego, drogą e-mailową.
Edukacja żywieniowa prowadzona jest w następujących zakresach:
- Leczenie urologiczne i ginekologiczne
- Nieprawidłowy stan odżywienia
- Prehabilitacja
- Opieka okołooperacyjna
- Leczenie żywieniowe
- Leczenie systemowe – przed rozpoczęciem
- Leczenie systemowe – w trakcie
Na każdym oddziale szpitala znajdują się w wyznaczonym miejscu stojaki informacyjne zawierające materiały edukacyjne (ulotki) dla pacjentów. Informacje na temat żywienia dostępne są również na stronie internetowej podmiotu leczniczego (zakładka „Materiały
edukacyjne”).
W szpitalu, na oddziałach zabiegowych, stosuje się zasady przygotowania żywieniowego Pacjenta do zabiegu zgodnie z procedurą kompleksowej formuły opieki okołooperacyjnej dla poprawy wyników leczenia (ERAS) oraz koncepcją prehabilitacji. Przygotowanie żywieniowe obowiązuje pacjentów zakwalifikowanych do zabiegów w obrębie jamy brzusznej. Pacjentów w okresie okołooperacyjnym (przed i po operacji) obowiązuje dieta lecznicza; w związku z tym, zaleca się aby przed dostarczeniem choremu jedzenia i napojów skonsultować się z dietetykiem.
Opieka przedszpitalna:
Prehabilitacja, czyli kompleksowe przygotowanie Pacjenta do interwencji medycznej, celem optymalizacji jego fizycznego i psychicznego stanu, zaczyna się w dniu kwalifikacji – w przygotowaniu uczestniczy pacjent, wspomagany przez interdyscyplinarny zespół
specjalistów medycznych. Prawidłowa opieka prehabilitacyjna znacząco wpływa na wyniki leczenia oraz czas rekonwalescencji, a także skraca czas gojenia się ran oraz pobytu w Szpitalu. Interdyscyplinarna opieka Zespołu Prehabilitacyjnego odpowiada za poszczególne
filary, tworząc wspólny, indywidualny plan działania – ważnym zatem jest, aby nie omijać wizyt i konsultacji specjalistycznych.
Konsultacje dietetyczne odbywają się na 3-4 tygodnie przed planowanym zabiegiem operacyjnym (w uzasadnionych przypadkach termin ten można wydłużyć – przed rozpoczęciem chemioterapii neoadjuwantowej), przy braku możliwości przeprowadzenia prehabilitacji – przygotowanie powinno obejmować hospitalizację. Czas potrzebny do przeprowadzenia wizyty wynosi około 45 minut i jest przeznaczony na poznanie Pacjenta w celu dobrania jak najbardziej zindywidualizowanych strategii oraz zaleceń żywieniowych.
Podstawę do prowadzenia prehabilitacji żywieniowej stanowi wywiad zdrowotno- żywieniowy oraz pomiary antropometryczne. Wizyty kontrolne wyznaczane są w zależności od potrzeb Pacjenta – stanowią również okazję do rozmowy na temat swoich obaw i słabości, w taki sposób, aby pogodzić je z nadchodzącymi zmianami.
Co zabrać ze sobą na wizytę prehabilitacyjną w zakresie żywienia?
1. Listę zażywanych leków i suplementów diety
2. Dokumentację medyczną i aktualne wyniki badań*
3. Listę ewentualnych pytań
* Lekarz, po konsultacji z operatorem/lekarzem kwalifikującym wystawia skierowanie do dietetyka oraz zleca badania służące ocenie stanu odżywienia. W przypadku braku aktualnych wyników badań, dietetyk podczas wizyty, wskazuje parametry do wykonania.
Okres okołooperacyjny:
U Pacjenta wdraża się dietę leczniczą i wsparcie żywieniowe w zależności od potrzeb organizmu i stanu zdrowia Pacjenta. Podanie czystych płynów zawierających relatywnie duże stężenie węglowodanów złożonych [maltodekstryny] umożliwia obniżenie uczucia głodu i pragnienia, a także niepokoju, przeprowadzenie operacji w stanie odżywienia, jak również kontrolę pooperacyjną insulinooporności. Czyste płyny są dozwolone do 2 godzin, a pokarmy stałe do 6 godzin przed wprowadzeniem do znieczulenia.
Dla pacjentów diabetologicznych przewidziane jest pierwszeństwo zabiegowe.
W przypadku podejrzenia złego stanu odżywienia należy odroczyć zabieg o 14 dni, wdrożyć aktywne wsparcie żywieniowe oraz dążyć do poprawy stanu odżywienia – parametrów biochemicznych. Pierwotne objawy niedożywienia takie jak niezamierzona utrata masy ciała
czy zmniejszony apetyt są wskazaniem do rozpoczęcia interwencji żywieniowej. Objawy te powinny zwracać uwagę niezależnie od masy ciała, bowiem nadmierna i podwyższona masa ciała nie jest równoznaczna z prawidłowym stanem odżywienia.
Okres pooperacyjny:
Preferowaną drogą podaży pokarmów i płynów jest droga doustna, jednakże w szczególnych przypadkach dokonywana jest kwalifikacja do leczenia żywieniowego w formie suplementarnej. Wdrożenie płynoterapii – od momentu ustąpienia znieczulenia. Uruchomienie układu pokarmowego poprzez pokarmy stałe w ciągu 24h. W przypadku problemów Pacjenta z zaparciami – można zastosować gumy do żucia albo kawę/herbatę.
Opieka poszpitalna:
Wizyty pohospitalizacyjne wyznaczane są zależności od potrzeb i stanu zdrowia Pacjenta. W trakcie współpracy dietetycznej równocześnie prowadzona jest praca nad motywacją do dalszych działań oraz budowa nawyków żywieniowych, co po zakończeniu współpracy przekłada się na wysoką świadomość żywieniową. Tryb każdego Pacjenta jest indywidualny, dlatego trudno jest z góry określić umowną liczbę wizyt. Zalecenia żywieniowe, dobrane zgodnie z jednostką chorobową przez członków zespołu żywieniowego, przekazywane są pacjentom lub opiekunom pacjenta szpitala w dniu wypisu w wersji papierowej na karcie informacyjnej. Pacjent zostaje poinformowany, iż nie stosowanie się do otrzymanych zaleceń skutkować może pogorszeniem stanu zdrowia, w postaci nasilenia objawów chorobowych.
Bez żywienia – nie ma leczenia! Zarówno w całościowym przebiegu choroby, jak i okresie okołooperacyjnym sposób żywienia odgrywa istotną rolę, wpływając na przebieg leczenia. Ze względu na większą mobilizację układu odpornościowego oraz konieczność odbudowy uszkodzonych podczas leczenia komórek kompleksowe wsparcie żywieniowe, ma na celu wsparcie prowadzonego leczenia, jak również nie dopuszczenie do rozwoju niedożywienia, zwalczanie ogólne osłabienia organizmu oraz zapobieganie spadkom odporności. Zwracając uwagę na odżywienie ilościowe i jakościowe Pacjentów, jako integralna część procesu leczenia, Szpital bierze udział w światowym projekcie N-Day i dokłada wszelkich starań, aby zwrócić uwagę na rolę żywienia w przebiegu leczenia wielu chorób, a tym samym, aby stale podnosić jakość opieki żywieniowej
